© VATV De Regenboog / PMA
Even is de Koudekerkse Ontmoetingskerk op zondag avond 26 maart als rechtszaal ingericht. Voor een spannend proces. De gedaagde Eli Jacobson, tuinman van beroep, wordt ervan verdacht dat hij het Lichaam van een gekruisigde rebel uit zijn graf heeft gestolen. ‘Het Lege Graf’, gespeeld door toneelvereniging De Regenboog uit Voorburg, werpt een verrassend licht op het verhaal van Pasen. In het indringende en boeiende stuk, geschreven door de Hongaarse Amerikaan Laszlo Fodor, voeren een officier van Justitie (de aanklager) en de advocaat van Jacobson diverse getuigen aan de tand: een soldaat en een barmeisje, maar ook landvoogd Pontius Pilatus, de apostel Paulus en Maria Magdalena.
Het publiek is in de (Amerikaanse) rechtszaak de jury. Het moet beoordelen of Jacobson schuldig is dan wel of Jezus werkelijk uit het graf is opgestaan. De rechter doet een klemmend beroep op de juryleden om zich niet te laten leiden door een vooringenomen standpunt. Ook niet door hun geloofsovertuiging. Ik probeer dus te vergeten dat ik dominee ben. En als ‘objectief jurylid’ word ik vooral overtuigd door de argumenten van... de officier.
Nee, ik geloof niet in Jacobsons schuld. De tuinman heeft niets van een boef. Maar de officier heeft wel hele sterke ar gumenten tegen de opstanding uit de dood van de Man van Nazareth. De aanklager wijst op de vele tegenstrijdigheden in de verklaring van de vrouwen die het graf leeg vinden. Lees: de vete tegenstrijdigheden in de vier bijbelse versies van het Paasevangelie. En tijdens het kruisverhoor van Maria van Magdala toont de officier genadeloos aan dat zij een hysterica is met veel verbeelding. Maria heeft volgens de officier gezien wat zij graag wilde zien: een levende Jezus.
‘Het lege graf’ brengt een dubbelheid in mijzelf aan het licht. Als objectief jurylid word ik overtuigd door de aanklager. Maar als gelovige houd ik toch vast aan het andere Verhaal dat door Maria en haar metgezellinnen de wereld is ingebracht. Misschien is geloven in Pasen: je bewust niet door de feiten willen laten overtuigen. De feiten wijzen uit dat de dood overal en altijd het laatste woord heeft. Niettemin houdt een stem in mij vol dat het evangelie van Pasen meer waar is dan de feiten. Dat de zwakke kracht van de liefde, die de Man van Nazareth bezielde, toch sterker is en zal blijken dan het harde feit van de dood!
Eén getuige in de zaak tegen Eli Jacobson wordt tweemaal opgeroepen: voor de ‘pauze’ als Saulus en erna als Paulus. De felle bestrijder van de Jezusbeweging is een vurige propagandist geworden. Paulus is niet door nieuwe bewijzen in de zaak tot een ander oordeel gekomen. Wat hem is overkomen is dat de zwakke kracht van de liefde in hemzelf is opgestaan. Geloven in de Opgestane is voor Paulus niet een mening hebben over wat er in de hof van Jozef van Arimatea precies is gebeurd. Geloven in de Opgestane betekent voor Paulus: met Hem opstaan tegen de harde feiten in. Wie in het evangelie van Pasen gelooft, staat voortaan anders in het Leven. Hij/zij probeert ook zelfde weg van de Liefde te gaan!
Als ik de verdediger was in een rechtszaak over de opstanding, zou ik vooral getuigen oproepen als Paulus, die door de kracht van de liefde zelf nieuwe mensen zijn geworden!
ds. Willem Biesheuvel,maart 2017Het Lege Graf is zo’n stuk dat je graag een tweede keer wilt beleven. Geen ‘standaard’ paasspel rond het lijden van Christus, maar een verrassende voorstelling in de vorm van een rechtszaak rond de vraag: Wie heeft het lichaam van Jezus gestolen? Het publiek is de jury en moet het betoog van de verdediging, aanklager en de getuigen op waarde schatten. Er ontrolt zich een boeiend schouwspel waarin je je geen moment verveelt en je steeds verder wordt meegezogen in het proces tegen de arme tuinman die de schuld krijgt van de ‘lijkenroof’. Alleen voorstellingen van een dergelijk hoog niveau geven je het gevoel dat je het nóg een keer wilt meemaken. En dat doen we zondag 26 maart 2017 in Koudekerk a/d Rijn, 3 jaar nadat VATV De Regenboog ons voor het eerst verraste met “Het Lege Graf”.
Vrijdagavond was er de theateropvoering van Het Lege Graf. Dat had een heel ander
karakter. Dat leek meer op een puzzel, waarvan vele stukjes ontbraken, maar die door
de toneelgroep één voor één werden ingekleurd. Zo kregen mensen die we tot nu toe
slechts vaag kenden ineens een gezicht: de vrouw van Pilatus, Jozef van Arimathea,
de tuinman, de soldaat bij het graf en Maria Magdalena, die ziet wat niemand ziet. Zij
vertelden ons hun verhaal en hun ervaring en gaandeweg voelde je je meegenomen in
het verhaal en stond je zelf daar bij Het Lege Graf.
--------------------------------
Het meest indrukwekkende bij de toneelvoorstelling van Het Lege Graf was voor mij het
moment waarop de ontmoeting van Maria en de tuinman werd gereconstrueerd en
de tuinman haar naam noemde: Maria. Voor Maria was het meer dan duidelijk dat het
nu de tuinman was die het zei, maar dat het op de Paasmorgen Jezus zelf was die haar
naam noemde en niemand was in staat haar van die overtuiging af te brengen.
Wat zie je, wat ervaar je, wat geloof je?
--------------------------------
Op de één of andere manier hebben ook wij Jezus ontmoet: in de verhalen die ons zijn
doorverteld of op bijzondere momenten in ons leven. Dan is de vraag: wat doen we
daarmee ? Blijft God een witte vlek, of kleuren die verhalen en ontmoetingen ook ons
leven. De waarneembare werkelijkheid lijkt te zijn dat alles vroeg of laat een keer dood
loopt, maar de geleefde werkelijkheid, hoe is die?
Zien ook wij wie Jezus is en zijn we in staat Hem te volgen. Raakt Hij ons ook zo dat
we duidelijk het verschil zien tussen de mens Jezus en zijn discipelen en wat ons van
Godswege in deze mens geschonken is?